ศรัทธากับความจริง

 ศรัทธากับความจริง

เมื่อเร็วๆนี้ (ปลายเดือนเมษายน พ.ศ.2558) มีข่าวไฟไหม้ปริศนาร้อยกว่าครั้งในบ้านแห่งหนึ่งที่จังหวัดพัทลุง ข่าวออกมาทำนองว่า เป็นเหตุการณ์น่าพิศวง ไฟปริศนาลุกติดขึ้นมาเอง และทุกครั้งเด็กในบ้านอายุ 2 ขวบจะเป็นคนชี้จุดไฟไหม้ทุกครั้ง นักข่าวก็แห่กันไปทำข่าวและหาทางพิสูจน์  ซึ่งท้ายสุดก็พบว่าเป็นคนในบ้านจุดเอง ด้วยเหตุผลอะไรก็สุดจะเดา

ที่น่าสนใจคือ หลังจากที่มีการเผยแพร่คลิปหลักฐานว่าคนในบ้านเป็นคนจุด (แม่เด็ก) ชาวบ้านแถวนั้นและ คนในสังคมกลุ่มหนึ่งก็ยังไม่เชื่อว่า เป็นฝีมือมนุษย์ บ้างก็เชื่อว่า เป็นเรื่องไสยศาสตร์  บ้างก็เชื่อว่าถูกกลั่นแกล้งจากนักข่าว

ที่ผมว่าน่าสนใจ คือ พลังความเชื่อความศรัทธาของชาวบ้านที่อยู่เหนือหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ และที่มาที่ไปของความเชื่อนี้จนถึงผลกระทบในบริบทของสังคมศาสตร์

เหตุการณ์นี้ทำให้ผมนึกถึงเรื่องเมื่อหลายปีก่อนที่มีนักศึกษาประวัติศาสตร์ผู้หนึ่งเขียนวิทยานิพนธ์เรื่องย่าโม โดยศึกษาจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์จากฝั่งลาวประกอบด้วยและสรุปว่า ย่าโมไม่น่ามีตัวตนอยู่จริง หรือถ้ามีก็ไม่ได้มีวีรกรรมอย่างที่เล่าต่อๆกันมา ประวัติย่าโมน่าจะถูกเขียนขึ้นในสมัยจอมพล ป. นี่เอง ต่อมาสำนักพิมพ์มติชนได้ตีพิมพ์เป็นหนังสือออกจำหน่าย แต่ปรากฏว่า ถูกโจมตีอย่างหนักจากชาวโคราชที่ศรัทธาในตัวย่าโม จนภายหลังถึงกับต้องเก็บหนังสือออกจากแผงและผู้เขียนวิทยานิพนธ์ซึ่งเป็นชาวโคราชถึงขั้นต้องออกจากพื้นที่

เรื่องที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ไทยทำนองนี้มีอีกหลายเรื่องนะครับ เช่น นางนพมาศ พระศรีสุริโยทัย ชาวบ้านบางระจัน หรือแนวตำนานชาวบ้านอย่างแม่นาคพระโขนง เรื่องพวกนี้มีหลักฐานพอจะให้เชื่อได้ว่า ไม่มีจริง หรือ มีจริงก็ไม่ได้เป็นไปอย่างที่เล่ากันมาแต่เดิม

นักประวัติศาสตร์นั้นเมื่อมีหลักฐานใหม่ๆมาหักล้างในเชิงวิชาการก็วิเคราะห์หาข้อสรุปใหม่กันไปตามหลักฐาน แต่ชาวบ้านในพื้นที่ที่เชื่อกันไปแล้ว ไม่ว่าจะยกหาหลักฐานอะไรมาชี้แจงก็จะมีเหตุผลของตัวเองมาปฏิเสธได้หมด เรียกว่า ขอเชื่อในสิ่งที่ตัวเองอยากจะเชื่อ

อันที่จริง ผมเปรียบเทียบกรณีไฟปริศนากับย่าโมนี่อาจจะไม่ค่อยเหมือนกันซะทีเดียว เพราะกรณีย่าโม อาจจะมองในแง่บวกได้ว่า ถึงจะเป็นเรื่องแต่งแต่ก็เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ สร้างพลังใจให้ชาวบ้านที่มีศรัทธาสามัคคี ทำความดี ฯลฯ ซึ่งเป็นความเชื่อที่(น่าจะ)ส่งผลดีต่อสังคม

แต่กรณีไฟปริศนาและความเชื่อพวกอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ต่างๆ เช่น พญานาค ช้างน้ำ ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ พวกนี้ไม่ว่าจะมองในแง่ไหนก็ไม่เป็นประโยชน์ต่อสังคมโดยรวม เรื่องที่ต้องแก้ไขก่อนเลยคือ การให้ความรู้การศึกษา การหลงผิดหลงเชื่อสิ่งงมงายพวกนี้ก็น่าจะลดลงไปบ้าง และในขณะเดียวกันก็ต้องสร้างทัศนคติที่พร้อมจะเปิดรับความคิดเห็นและหลักฐานใหม่ที่อาจจะหักล้างความเชื่อเดิมของตนเอง

ผมเชื่อว่า หากสังคมบ้านเราสามารถปรับปรุงข้อเสียตรงนี้ได้ จะช่วยให้เราสามารถพัฒนาหลายๆด้านได้อย่างก้าวกระโดดทีเดียวครับ

อภิชาต ชยานุภัทร์กุล

บจก.พีแอนด์เอส สเตนเลสสตีล เซ็นเตอร์

 

ตีพิมพ์ในวารสารเพื่อนสเตนเลสปีที่10 ฉบับที่5/พฤษภาคม 2558




บทความจากวารสารเพื่อนสเตนเลส

Give and Take
อลูมิเนียม
Big Data Analytics
Win – Win
ธุรกิจเพื่อผู้สูงอายุ
จริยธรรมในธุรกิจ
Infographics
เดินประชุม
Internet of Things (IoT)
โฟกัสกลุ่มเป้าหมาย article
โลกสมัยใหม่กับพ่อค้าคนกลาง
รถยนต์จากบริษัท IT
พลังแห่งการลืม
AND THIS TOO SHALL PASS
Coworking Space
SMALL IS BEAUTIFUL
การใช้ระบบ IT ในองค์กร
เซกานิก เอฟเฟค
เยี่ยมชมโรงงานที่ญี่ปุ่น
ปัจจัยที่ส่งผลต่อราคาสเตนเลส
Sheet Metal Exhibitions
เทคโนโลยีที่ล้มเหลว
ไมอีลิน
Frank Gehry กับงานสถาปัตยกรรมสเตนเลส
พัฒนาการของ Metal 3D printer
ความเป็นเยอรมัน
Folding Machine article
ความไร้เหตุผลของความเห็นอกเห็นใจ article
EoS กับ Tesla
Human Error
Cross Industry Learning
YAG Laser
3D Printer article
เครื่องตัดไฟเบอร์เลเซอร์กำลังมา article
ใช้สเตนเลสให้เกิดประโยชน์สูงสุด article
เศรษฐกิจไทย 2556 article
พฤติกรรมที่ไม่มีเหตุมีผล
การประมวลผลแบบกลุ่มเมฆ article
Tablet กับการใช้งานในองค์กร article
ทำสีให้สเตนเลส
เศรษฐศาสตร์กับโอลิมปิค
ปรับตัวเพื่ออยู่รอด article
เมื่ออาเซียนเปิดตลาดเสรี article
ความสำเร็จของ Google article
เครื่องพับโลหะแผ่น article
2012: 100 ปี สเตนเลส article
กฎหมายของเขา/ของเรา article
Income gap, Moral gap article
127 hours article
GDP กับ GNH article
คิดให้ดีก่อนทำการตลาด article
300 บาท เพื่อไทย เพื่อใคร? article
การจัดเรียงชิ้นงานในการตัดแผ่นโลหะ article
เลเซอร์มาร์ค article
เครื่องตัดเลเซอร์ทำอะไรได้บ้าง? article
เรื่องเล่าดีๆ " จากญี่ปุ่น" ในวันแผ่นดินไหว article
ซื้อขายแบบตลาดซึกิจิ article
ควันหลงจากโศกนาฎกรรม article
แปลกแยก หรือ แตกต่าง? article
สเตนเลสดูเพล็กซ์กับตลาดยุโรป
ใช้สเตนเลสเกรดไหนดี?
ผิวสเตนเลสแผ่น
Size NB ของท่อสเตนเลส
คุณทราบไหมว่า...?
ทำไมแม่เหล็กดูดติด
ทฤษฎีเกม
Mind Map
งานเลเซอร์เหมาะกับงานลักษณะไหนบ้าง
Laser cutting's FAQ
ทฤษฎีโลกเล็ก
การตลาดทางอินเตอร์เน็ต
การตัดสินใจภายใต้ความเสี่ยง
High-density plasma
เครื่องตัดเลเซอร์ มาร์คได้หรือไม่
ไดอะแกรมของเหตุและผล
ทำรายงานแบบง่ายๆด้วย Pivot Table
จดหมายจากผู้อ่าน
อัตตาและหน้าที่
การจัดความสำคัญของวัสดุคงคลัง
80/20
EOQ
PERT CHART
งานพับสเตนเลส
ความจริง (ครึ่งเดียว) ที่อันตราย
ผมคิดราคาค่าตัดเลเซอร์ยังไง
1 ปีที่ผ่านไป
Punching+Laser Combination
งานตัดWaterjet
งาน Punching
งานตัดเลเซอร์
ISO9001:2000
งานตัดพลาสมา
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานโลหะแผ่น article