งานพับสเตนเลส

              บับนี้ เราจะมาคุยกันเรื่องงานพับนะครับ การพับโลหะแผ่นนั้น ปัจจุบัน สามารถทำได้หลายวิธี เช่น Aพับโดยการควบคุมแรงอัดจากมีดพับ (Air Bending), พับในร่อง V-die (Bottoming), พับโดยการใช้แคลมป์ยึดชิ้นงาน (Folding) อย่างไรก็ตาม ที่นิยมใช้กันคือ การพับในร่อง V-Die โดยเครื่องพับ Hydraulic Press Brake มีลักษณะดังรูปด้านล่าง

 

                                                                   

 

ในรูปที่ 1 เป็นลักษณะการพับ 90 องศา ซึ่งเรียกได้ว่าเป็นการพับพื้นฐานสำหรับใช้พับงานทั่วๆไปเช่น พับฉาก, พับรางตัวยู, ถาด แต่สำหรับงานพับที่ซับซ้อนมากขึ้น เช่น งานพับที่มีการกำหนดรัศมีมุมพับ, งานพับแบน, งานที่มีการพับหลายครั้ง, มีองศาต่างๆกัน ฯลฯ งานลักษณะนี้ tooling (punch และ die) ทั่วๆไป อาจจะไม่สามารถพับได้ ซึ่งก็ต้องใช้ tooling พิเศษ ดังรูปที่ 2

 

                                                     

 

                 งานพับโลหะแผ่น ในลักษณะงานรับจ้างนั้น เป็นงานที่ต้องอาศัยประสบการณ์ในการพับพอสมควร เนื่องจากช่างพับจะต้องรู้ว่า แบบที่ลูกค้าส่งมาสามารถพับด้วยทูลลิ่งที่มีอยู่ได้หรือไม่ และต้องเรียงลำดับขั้นตอนการพับให้ดี เพราะหากวางลำดับการพับผิด อาจจะทำให้ไม่สามารถพับต่อได้เนื่องจากชิ้นงานส่วนที่พับขึ้นมาแล้วจะชนกับมีดพับและทำให้ไม่สามารถสอดชิ้นงานส่วนที่ต้องการพับเข้าไปได้ หรือ สอดเข้าไปได้แต่มีดพับไม่สามารถกดลงไปได้สุดเนื่องจากชิ้นงานส่วนที่พับขึ้นมาแล้วจะตีขึ้นมาชนมีดพับก่อน  ดังตัวอย่างงานในรูปที่ 3

 

                                                                        

      

ถ้างานพับเป็นลักษณะตามรูปที่ 3 เราต้องวางลำดับการพับตามรูป A การเปลี่ยนลำดับการพับเป็นรูป B หรือ C จะทำให้ไม่สามารถพับในขั้นตอนสุดท้ายได้ เนื่องจากชิ้นงานส่วนที่พับขึ้นมาแล้วจะไปชนตัว punch หรือ die ก่อน ในการพับแต่ละครั้งนั้น จะต้องมีระยะเผื่อสำหรับการยืดตัวของเหล็ก ซึ่งมีหลายปัจจัยที่มีผลต่อระยะเผื่อนี้ คือ 1. วัสดุ 2. ความหนา 3. องศาในการพับ 4. ทูลลิ่ง (มีดพับและร่องพับ)ที่ใช้ในการพับ โดยปกติแล้วแบบที่ลูกค้าให้มาจะเป็นแบบภาพฉายมาตรฐาน ไม่ได้ให้มาเป็นแผ่นคลี่ ซึ่งจะบอกขนาดที่ต้องการหลังจากพับขึ้นรูปมาแล้ว การเผื่อระยะนี้จึงมีความสำคัญมากต่อความแม่นยำของขนาดชิ้นงาน

 

                                                   

  

 

               จากรูปที่ 4 เป็นรูปหน้าตัดชิ้นงานยาว 1500mm วัสดุหนา 3mm ชิ้นงานมีการพับ 90 องศา 4 ครั้ง ขนาดตามแบบเป็นขนาดวัดนอก หากไม่คิดความหนาเลย เมื่อคลี่แบบออกมาจะต้องตัดแผ่นขนาดกว้าง (100+50*2+20*2)mm ยาว 1500mm มาพับ แต่ในความเป็นจริง วัสดุมีความหนา และขนาดวัดนอกที่ให้มานี้จะรวมความหนาเข้าไปด้วยทำให้เราต้องเผื่อระยะ(ค่าลบ)ในส่วนนี้ และต้องเผื่อการยืดตัวของเหล็กด้วย ยิ่งชิ้นงานมีความหนามากขึ้น การหาระยะเผื่อก็ยิ่งมีโอกาสคลาดเคลื่อนสูงขึ้น   ซึ่งถึงแม้ว่าระยะเผื่อในการพับแต่ละครั้งอาจจะคลาดเคลื่อนไม่มากนัก แต่หากชิ้นงานมีการพับหลายครั้งเมื่อนำมาค่าความคลาดเคลื่อนทั้งหมดมารวมกันแล้ว ก็อาจจะเกินค่าที่ยอมรับได้

ในทางทฤษฎี จะมีสูตรคำนวณสำหรับการหาระยะเผื่อซึ่งคำนึงถึงปัจจัยทั้งสี่ข้อที่กล่าวมาแล้ว ลองพิจารณาตามรูปที่ 5

 

                                                  

 

 

                   ระยะ tna คือ ระยะจากผิวหน้า ถึงแกนสะเทิน(Neutral Axis) โดยระนาบที่อยู่บนแกนสะเทินนี้จะมีความเค้นดึงเท่ากับความเค้นกด ทำให้เนื้อวัสดุบนระนาบนี้เสมือนว่าไม่มีการยืดหรือหดตัว ค่า tna นี้จะเปลี่ยนแปลงไปตามวัสดุและความหนา ซึ่งจะเป็นผลมาจากค่า  k (K-factor) ซึ่งเป็นค่าคงที่สำหรับแต่ละวัสดุ ค่า k นี้จะนำมาใช้ในการคำนวณตามสูตร

 

 

                                                       

 

                   

                    โดย BA คือ Bend Allowance หรือ ระยะเผื่อสำหรับแต่ละวัสดุที่ความหนาต่างๆ ในส่วนของทูลลิ่งจะมีผลต่อ Ri และองศาในการพับจะมีผลต่อองศา a

ทั้งหมดนั้นคือ สูตรการคำนวณระยะเผื่อในทางทฤษฎี แต่ในความเป็นจริงแล้วค่าที่ได้ยังมีความคลาดเคลื่อนอยู่บ้าง เนื่องจากส่วนผสมของวัสดุอาจไม่ได้มาตรฐาน, ความหนาของชิ้นงานจริงไม่ใช่ความหนาเต็ม, ความสม่ำเสมอและเที่ยงตรงของเครื่องพับ ดังนั้นการเผื่อระยะจึงต้องอิงกับประสบการณ์ของช่างที่มีต่อเครื่องพับนั้นๆด้วย แม้แต่ช่างที่มีประสบการณ์ หากชิ้นงานที่มีการพับหลายครั้งหรือ ค่อนข้างซับซ้อน ก็ยังอาจจะต้องหาเศษวัสดุมาลองพับดูก่อน แล้วค่อยๆปรับค่าระยะเผื่อจนได้ขนาดตามแบบ เพื่อให้ได้ความแม่นยำสูงสุด เอาละครับ แล้วพบกันใหม่ฉบับหน้าครับ

 

อ้างอิง Evangelos K., Achilles V., “The Study of Design Constants in Sheet Metal Forming”, 2nd IC-SCCE, 2006

 

ดร.อภิชาติ ชยานุภัทร์กุล

ผู้จัดการฝ่ายผลิต บจก. พี แอนด์ เอส สเตนเลสสตีล เซ็นเตอร์

ตีพิมพ์ในวารสารเพื่อนสเตนเลส ปีที่ 2 ฉบับที่ 22-23 / มกราคม - กุมภาพันธ์ 2551

 

 


 

 

 

 




บทความจากวารสารเพื่อนสเตนเลส

Give and Take
อลูมิเนียม
Big Data Analytics
Win – Win
ธุรกิจเพื่อผู้สูงอายุ
จริยธรรมในธุรกิจ
Infographics
เดินประชุม
Internet of Things (IoT)
โฟกัสกลุ่มเป้าหมาย article
ศรัทธากับความจริง
โลกสมัยใหม่กับพ่อค้าคนกลาง
รถยนต์จากบริษัท IT
พลังแห่งการลืม
AND THIS TOO SHALL PASS
Coworking Space
SMALL IS BEAUTIFUL
การใช้ระบบ IT ในองค์กร
เซกานิก เอฟเฟค
เยี่ยมชมโรงงานที่ญี่ปุ่น
ปัจจัยที่ส่งผลต่อราคาสเตนเลส
Sheet Metal Exhibitions
เทคโนโลยีที่ล้มเหลว
ไมอีลิน
Frank Gehry กับงานสถาปัตยกรรมสเตนเลส
พัฒนาการของ Metal 3D printer
ความเป็นเยอรมัน
Folding Machine article
ความไร้เหตุผลของความเห็นอกเห็นใจ article
EoS กับ Tesla
Human Error
Cross Industry Learning
YAG Laser
3D Printer article
เครื่องตัดไฟเบอร์เลเซอร์กำลังมา article
ใช้สเตนเลสให้เกิดประโยชน์สูงสุด article
เศรษฐกิจไทย 2556 article
พฤติกรรมที่ไม่มีเหตุมีผล
การประมวลผลแบบกลุ่มเมฆ article
Tablet กับการใช้งานในองค์กร article
ทำสีให้สเตนเลส
เศรษฐศาสตร์กับโอลิมปิค
ปรับตัวเพื่ออยู่รอด article
เมื่ออาเซียนเปิดตลาดเสรี article
ความสำเร็จของ Google article
เครื่องพับโลหะแผ่น article
2012: 100 ปี สเตนเลส article
กฎหมายของเขา/ของเรา article
Income gap, Moral gap article
127 hours article
GDP กับ GNH article
คิดให้ดีก่อนทำการตลาด article
300 บาท เพื่อไทย เพื่อใคร? article
การจัดเรียงชิ้นงานในการตัดแผ่นโลหะ article
เลเซอร์มาร์ค article
เครื่องตัดเลเซอร์ทำอะไรได้บ้าง? article
เรื่องเล่าดีๆ " จากญี่ปุ่น" ในวันแผ่นดินไหว article
ซื้อขายแบบตลาดซึกิจิ article
ควันหลงจากโศกนาฎกรรม article
แปลกแยก หรือ แตกต่าง? article
สเตนเลสดูเพล็กซ์กับตลาดยุโรป
ใช้สเตนเลสเกรดไหนดี?
ผิวสเตนเลสแผ่น
Size NB ของท่อสเตนเลส
คุณทราบไหมว่า...?
ทำไมแม่เหล็กดูดติด
ทฤษฎีเกม
Mind Map
งานเลเซอร์เหมาะกับงานลักษณะไหนบ้าง
Laser cutting's FAQ
ทฤษฎีโลกเล็ก
การตลาดทางอินเตอร์เน็ต
การตัดสินใจภายใต้ความเสี่ยง
High-density plasma
เครื่องตัดเลเซอร์ มาร์คได้หรือไม่
ไดอะแกรมของเหตุและผล
ทำรายงานแบบง่ายๆด้วย Pivot Table
จดหมายจากผู้อ่าน
อัตตาและหน้าที่
การจัดความสำคัญของวัสดุคงคลัง
80/20
EOQ
PERT CHART
ความจริง (ครึ่งเดียว) ที่อันตราย
ผมคิดราคาค่าตัดเลเซอร์ยังไง
1 ปีที่ผ่านไป
Punching+Laser Combination
งานตัดWaterjet
งาน Punching
งานตัดเลเซอร์
ISO9001:2000
งานตัดพลาสมา
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานโลหะแผ่น article



[1]

ความคิดเห็นที่ 1 (7367)

เข้าใจอยากมากเลยคะ

ผู้แสดงความคิดเห็น น้ำอิง (hrha45-at-hotmail-dot-com)วันที่ตอบ 2009-03-17 13:08:55


ความคิดเห็นที่ 2 (36675)

เรื่องนี้อาจจะเข้าใจยากนิดนึง ด้วยเนื้อที่จำกัดผมอาจจะอธิบายได้ไม่ละเอียดนัก

ถ้าสงสัยตรงไหนก็เมล์มาถามได้ครับที่ apichat@gmail.com

ผู้แสดงความคิดเห็น อภิชาติ วันที่ตอบ 2009-08-05 10:17:29


ความคิดเห็นที่ 3 (176304)

  ค่า K  Factor ก็ช่วยในการคำนวนใด้ครับ เผื่อใครสนใจหากไปดู Tooling ของ amada  v-die จะพบมัน  จากนั้นคือสูตรการคำนวนแบบหักลบความหนาของแมทท์แล้วว +  ค่า K Factor ใส่ในมุมต่างๆ ปัจจัยเยอะครับนอกจากนี้ยังมีเรื่องของเกรดวัสดุ  หน้าR  ของ punce เองก็มีส่วน  องศาก็เป็นปัจจัยด้วยย ผมเองทำงานพับโลหะก็เลยมีความเข้าใจเล็กน้อยผิดถูกขออภัยครับ  หากอยากใด้ข้อมมูลเพิ่มเติม

ผู้แสดงความคิดเห็น ช่างพับในตำนาน วันที่ตอบ 2018-05-08 13:53:37



[1]


แสดงความคิดเห็น
ความคิดเห็น *
ผู้แสดงความคิดเห็น  *
อีเมล 
ไม่ต้องการให้แสดงอีเมล